Regulacje prawne

Informacje o Dyrektywie UE dotyczącej emisji Lotnych Związków Organicznych

 

 

Dyrektywa

 

Dyrektywa 2004/42/CE jest elementem szerszego ogólnoeuropejskiego programu ograniczenia emisji niskopoziomowego ozonu. Czujemy go również przy rozgrzanym ksero, czy w czasie burzy blisko wyładowania. Ozon znajdujący się na poziomie naszej głowy wpływa niekorzystnie na pracę układu oddechowego, zwiększając liczbę zachorowań astmatycznych. Koszt leczenia schorzeń astmatycznych wzrasta z roku na rok w Europie i jego obniżenie jest przedmiotem kompleksowych inicjatyw legislacyjnych Parlamentu Europejskiego.

 

Ogłoszona 21 kwietnia 2004 roku Dyrektywa 2004/42/CE dotyczy ograniczenia emisji Lotnych Związków Organicznych (LZO) w warsztatach lakierniczych przez stosowanie lakierów niskoemisyjnych, w tym baz wodorozcieńczalnych od 1 stycznia 2007. W praktyce data wdrożenia była przesunięta o kolejny krok, ponieważ importerzy i dystrybutorzy tych wyrobów mieli jeszcze 12 miesięcy na wyprzedanie zapasów magazynowych, wprowadzonych na rynek do 31 grudnia 2006.

 

31 października 2005 roku weszło w życie Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy (Dz. U. Nr 216, poz. 1826) w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących ograniczenia emisji lotnych związków organicznych powstających w wyniku wykorzystywania rozpuszczalników organicznych w niektórych farbach, lakierach i preparatach do odnawiania pojazdów. Rozporządzenie zaleca producentom konieczność podawania na etykiecie wartości limitu LZO g/l dla danej kategorii produktu i jego rzeczywistej wartości w stanie gotowym do użycia. Rozporządzenie narzuca producentom materiałów lakierniczych dostarczanie wyłącznie takich produktów, które spełniają podane w poniższej tabeli limity LZO. Rozpatrzymy poszczególne kategorie produktów.

 

Zmywacze odtłuszczacze

 

Mamy tutaj dopuszczenie klasycznych zmywaczy „rozcieńczalnikowych” stosowanych do zgrubnego oczyszczania oraz zmywacz wodorozcieńczalny do ostatecznego odtłuszczenia przed aplikacją poszczególnych produktów systemu.

 

Kity szpachlowe

 

Ustalony limit emisji nie wpłynął na dramatyczne zmiany w stosowanych wcześniej kitach szpachlowych.

 

Podkłady wytrawiające

 

Bardzo ważne znaczenie tych produktów dla uzyskania odpowiedniej przyczepności całego pakietu naprawczego, połączone ze stosunkowo małym ich udziałem stanowiło podstawę dopuszczenia. W przepisach unijnych nie mogą one stanowić więcej niż 5% całego zastosowanego pakietu naprawczego.

 

Podkłady wypełniające

 

Zadaniem tych produktów jest uzyskanie gładkiej podstawy do odtworzenia warstw lakieru nawierzchniowego. Muszą charakteryzować się więc zdolnością do wypełnienia niewielkich nierówności i rozlewnością. Limit LZO w tej grupie spowodował wymianę części produktów i zastąpienie ich nowymi.

 

Lakiery nawierzchniowe

 

Ta grupa produktów, przy limicie LZO 420 g/l mieszanki gotowej do natrysku, zainicjowała prawdziwą  rewolucję technologiczną. Mówimy tutaj o nawierzchniowych lakierach akrylowych bezbarwnych oraz dających ostateczny kolor. Do tej grupy zaliczają się również jednoskładnikowe lakiery bazowe. W praktyce oznacza to wymianę wszystkich tonerów lakieru akrylowego i klasycznej rozcieńczalnikowej bazy. Zastąpiły je tonery akryli niskoemisyjnych nowej generacji oraz bazy wodorozcieńczalnej. Lakiery bezbarwne spełniające limit LZO dla tej grupy były już wcześniej dostępne na rynku; innych od momentu wejścia ustawy po prostu nie można sprzedawać.

 

W czym problem?

 

Konieczność przejścia na bazy wodorozcieńczalne niesie za sobą pewne wymagania sprzętowe. Warsztat powinien być wyposażony w kabinę lakierniczą, stosować dedykowane wodzie pistolety i pomagające w szybszym odparowaniu dysze Venturiego. Oznacza to, że aplikacja bazy wodorozcieńczalnej w zaadoptowanym pomieszczeniu bez wentylacji może być dość trudna. Nałożona świeżo baza będzie odparowywała dłużej niż baza rozcieńczalnikowa, co naraża ją na intensywniejsze osiadanie pyłu i innych wtrąceń. W wilgotny dzień czas odparowania jeszcze bardziej się wydłuża. Sprawnie funkcjonująca kabina rozwiązuje ten problem. Przechowywanie i transport baz wodorozcieńczalnych to kolejne wyzwanie. Często przekroczenie granicy minimalnej temperatury przechowywania +5ºC prowadzi do konieczności potraktowania przemrożonych tonerów bazy jako odpadu chemicznego.

 

Czynnik ludzki

 

Stosowanie lakierów wodorozcieńczalnych wymaga przynajmniej dwudniowego szkolenia w ośrodku szkoleniowym dostawcy lakierów. Materiały te mają swoją specyfikę, do której trzeba się przyzwyczaić. Nie ma wody „szybkiej” lub „wolnej”. Wachlarz dodatków regulujących czas odparowania stosowany przy bazach rozpuszczalnikowych jest tutaj bardziej ograniczony. Wymóg wyłącznego stosowania pistoletów HVLP (pistolety o wysokim wydatku i niskim ciśnieniu) to naturalne uzupełnienie przejścia na lakiery wodorozcieńczalne. Efektywność nanoszenia tych pistoletów (do 70% materiału na malowanym obiekcie) dodatkowo ogranicza emisję i ilość zlewek będących odpadem niebezpiecznym.